16 września

16 września jest 259. (w latach przestępnych 260.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 106 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	wrzesień 2010					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
30	31	1	2	3	4	5
6	7	8	9	10	11	12
13	14	15	16	17	18	19
20	21	22	23	24	25	26
27	28	29	30	1	2	3

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Panny.

Spis treści 1 Święta 2 Wydarzenia w Polsce 3 Wydarzenia na świecie 4 Urodzili się 5 Zmarli 6 Przypisy

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Abundancja, Abundancjusz, Antym, Cyprian, Edda, Edyta, Eufemia, Eugenia, Franciszek, Geminian, Innocencja, Innocenta, Innocentyna, Jan, Kamila, Kornel, Korneli, Korneliusz, Ludmiła, Łucja, Ninian, Sebastiana, Sędzisław i Wiktor.
• Meksyk – Święto Niepodległości
• Papua-Nowa Gwinea – Święto Niepodległości
• Polska – Dzień Polskiego Bluesa^[1]
• ONZ – Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej^[2]
• Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego
  • św. Cyprian
  • św. Korneliusz

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1339 – Zapadł wyrok w kolejnym procesie polsko-krzyżackim: zakon krzyżacki miał zwrócić Polsce zagrabione ziemie.
• 1620 – Pod Cecorą rozpoczęła się bitwa wojsk polskich dowodzonych przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego z Turkami.
• 1655 – Szwedzi pokonali armię polską pod Żarnowcem, co umożliwiło im zajęcie Małopolski.
• 1668 – Jan II Kazimierz abdykował i wyjechał do Francji.
• 1920 – Zakończyła się bitwa pod Dytiatynem.
• 1944 – 47. dzień powstania warszawskiego: Śródmieście pod ciężkim ogniem artyleryjskim.
• 1966 – Wyemitowano premierowe wydania lokalnych programów informacyjnych Kronika (TVP Kraków) i Kronika (TVP Szczecin).
• 1988 – Rozpoczęły się rozmowy w Magdalence.
• 1992 – Parlament Europejski ratyfikował układ stowarzyszeniowy z Polską.
• 1993 – Powstał Park Narodowy Gór Stołowych.
• 1993 – Ostatni oddział wojsk rosyjskich opuścił Polskę.
• 1996 – Powstała sieć telefonii komórkowej Era.
• 2005 – Polska edycja Wikipedii przekroczyła próg 100.000 haseł
• 2007 – W Licheniu odbyła się beatyfikacja o. Stanisława Papczyńskiego założyciela Zgromadzenia Księży Marianów. Uroczystości przewodniczył kard. Tarcisio Bertone, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1810 – Meksyk ogłosił niepodległość (od Hiszpanii).
• 1908 – Założono firmę General Motors.
• 1920 – Nowy Jork: w wyniku wybuchu bomby ukrytej w wozie konnym na Wall Street zginęło 38 osób, a ok. 400 zostało rannych.
• 1940 – Stany Zjednoczone wprowadziły obowiązek powszechnej służby wojskowej.
• 1943 – Szach Iranu Reza Pahlawi – pod naciskiem Wielkiej Brytanii i ZSRR – abdykował na rzecz swego syna.
• 1945 – W USA zaprezentowano prototyp pierwszej elektronicznej maszyny do liczenia ENIAC.
• 1962 – Amerykański samolot zwiadowczy wykrył na Kubie radzieckie rakiety średniego zasięgu.
• 1963 – Powstała Malezja.
• 1975 – Papua-Nowa Gwinea proklamowała niepodległość (od Australii).
• 1975 – Mozambik, Republika Zielonego Przylądka oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca zostały członkami ONZ.
• 1977 – Ukończono budowę pierwszego amerykańskiego wahadłowca Enterprise.
• 1980 – Saint Vincent i Grenadyny zostało członkiem ONZ.
• 1982 – Rozpoczęła się rzeź palestyńskich uchodźców w libańskich obozach Sabra i Szatila.
• 1983 – Arnold Schwarzenegger otrzymał obywatelstwo amerykańskie.
• 1985 – W Kenii odnaleziono szkielet Homo erectus.
• 1985 – Włoski rząd zaaprobował budowę mostu łączącego Kalabrię z Sycylią.
• 1986 – Pożar w kopalni złota Kinross w południowoafrykańskim Transwalu spowodował śmierć 177 osób.
• 1987 – Podpisano Protokół Montrealski mający przeciwdziałać dziurze ozonowej.
• 1987 – Zaprezentowano Škodę Favorit.
• 1992 – Tzw. czarna środa w Wielkiej Brytanii: w wyniku ataku spekulacyjnego funt brytyjski został zdewaluowany i zmuszony do opuszczenia systemu ERM.
• 2000 – W Kijowie porwano Georgija Gongadze, niezależnego dziennikarza.
• 2003 – W pożarze w największym więzieniu w Rijadzie w Arabii Saudyjskiej zginęło 67 więźniów.
• 2005 – Zakończył się Światowy Szczyt ONZ w Nowym Jorku.
• 2007 – W prawie osiemdziesięciu miastach trzydziestu państw świata odbyły się manifestacje z okazji Światowego Dnia Działalności dla Darfuru.

[edytuj] Urodzili się

• 1098 – Hildegarda z Bingen, święta, niemiecka mistyczka, kompozytorka, poetka (zm. 1179)
• 1387 – (lub 9 sierpnia) Henryk V Lancaster, król Anglii (zm. 1422)
• 1462 – Pietro Pomponazzi, włoski filozof (zm. 1525)
• 1507 – Jiajing, cesarz Chin (zm. 1567)
• 1745 – Michaił Kutuzow, rosyjski feldmarszałek (zm. 1813)
• 1782 – Daoguang, cesarz Chin (zm. 1850)
• 1795 – Saverio Mercadante, włoski kompozytor (zm. 1870)
• 1799 – Franciszek Jaccard, francuski misjonarz, męczennik, świety katolicki (zm. 1838)
• 1837 – Pedro V, król Portugalii (zm. 1861)
• 1853 – Albrecht Kossel, niemiecki biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1927)
• 1858 – Andrew Bonar Law, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1923)
• 1863 – Marian Raciborski, polski botanik (zm. 1917)
• 1874 – Edward Puchalski, polski reżyser filmowy (zm. 1942)
• 1877 – Teodor Sobański, polski działacz gospodarczy, kierownik resortu aprowizacji w 1919 (zm. 1933)
• 1881 – Antoni Mińkiewicz, polski inżynier górnik, działacz społeczny, minister (zm. 1920)
• 1883 – Thomas Ernest Hulme, angielski filozof, eseista, poeta (zm. 1917)
• 1885 – Karen Horney, niemiecka psychoanalityk, psychiatra (zm. 1952)
• 1887 – Hans Arp, francuski malarz, grafik, rzeźbiarz, poeta pochodzenia niemieckiego (zm. 1966)
• 1887 – Nadia Boulanger, francuska kompozytorka, dyrygent, pianistka (zm. 1979)
• 1887 – Witold Staniewicz, polski ekonomista, minister reform rolnych, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1966)
• 1888 – Frans Sillanpää, fiński pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1964)
• 1889 – Mercédès Jellinek, córka austriackiego pioniera automobilizmu, jej imię noszą samochody firmy Mercedes-Benz (zm. 1929)
• 1891
  • Karl Dönitz, niemiecki admirał, dowódca marynarki wojennej III Rzeszy, prezydent III Rzeszy (zm. 1980)
  • Czesław Marek, polski kompozytor, pianista (zm. 1985)
  • Julie Winnefred Bertrand, kanadyjska rekordzistka długowieczności (zm. 2007)
• 1893
  • Alexander Korda, angielski reżyser filmowy (zm. 1956)
  • Albert Szent-Györgyi, węgierski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1986)
• 1895
  • Franciszek Żwirko, polski lotnik, zwycięzca Challenge 1932 (zm. 1932)
  • Karol Rathaus, polski kompozytor (zm. 1954)
• 1897 – Wacław Kuchar, polski lekkoatleta, piłkarz, narciarz, łyżwiarz, hokeista, reprezentant Polski, uczestnik igrzysk olimpijskich (zm. 1981)
• 1905 – Iwan Sierow, radziecki polityk, przewodniczący KGB (zm. 1990)
• 1906 – Antoni Kleszczycki, polski chemik, profesor i rektor SGGW (zm. 1974)
• 1907 – Stanisława Wojtczak łódzka nauczycielka, harcerka, działacz harcerski, krajoznawca, organizator turystyki nauczycieli i uczniów, (zm. 1981),
• 1910 – Erich Kempka, niemiecki działacz nazistowski, kierowca Adolfa Hitlera (zm. 1975)
• 1913 – Félicien Marceau, belgijski pisarz
• 1916 – M.S. Subbulakshmi, indyjska śpiewaczka klasyczna (zm. 2004)
• 1917
  • Stefan Jarzębski, polski polityk, minister ochrony środowiska i zasobów naturalnych (zm. 2008)
  • Alwyn Schlebusch, południowoafrykański polityk, wiceprezydent RPA (zm. 2008)
• 1918 – Władysław Kędra, polski pianista, laureat Konkursu Chopinowskiego (zm. 1968)
• 1919
  • Ku Sang, koreański poeta (zm. 2004)
  • Klementyna Sołonowicz-Olbrychska, polska pisarka
• 1922 – Guy Hamilton, brytyjski reżyser filmowy
• 1923
  • Robert Coldwell Wood, amerykański działacz państwowy (zm. 2005)
  • Lee Kuan Yew, singapurski polityk, premier Singapuru
• 1924
  • Lauren Bacall, amerykańska aktorka
  • Gianfranco De Bosio, włoski reżyser filmowy
• 1925
  • Charlie Byrd, amerykański gitarzysta jazzowy (zm. 1999)
  • Charles Haughey, irlandzki polityk, prezydent Irlandii (zm. 2006)
  • Franciszek Socha, polski polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji (zm. 2010)
  • B.B. King, amerykański muzyk bluesowy
• 1926 – Lucas Moreira Neves, brazylijski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Salvador da Bahia (zm. 2002)
• 1927 – Peter Falk, amerykański aktor
• 1928 – Stefania Żubrówna, polska aktorka (zm. 1996)
• 1930 – Anne Francis, amerykańska aktorka
• 1931 – Tadeusz Gocłowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup gdański
• 1933 – Krzysztof Pankiewicz, polski scenograf (zm. 2001)
• 1934
  • Bolesław Dubicki, polski zapaśnik, trener zapasów, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (zm. 2004)
  • George Chakiris, amerykański aktor
• 1935 – Esther Vilar, niemiecka pisarka
• 1939 – Breyten Breytenbach, południowoafrykański pisarz
• 1940 – Andrzej Sankowski, polski chirurg ogólny i chirurg plastyk
• 1941 – Maciej Bordowicz, polski pisarz, aktor, reżyser teatralny (zm. 2009)
• 1942 – Marek Rusin, polski polityk, minister łączności
• 1943
  • Alain Colas, francuski żeglarz (zm. 1978)
  • Janusz Dziubiński, polski aktor
  • Korneliusz Pacuda, polski dziennikarz muzyczny
• 1944 – Julia Thorne, amerykańska pisarka (zm. 2006)
• 1945 – Pat Stevens, amerykańska aktorka (zm. 2010)
• 1946 – Andrzej Ornat, polski polityk, naczelnik ZHP, minister ds. młodzieży
• 1947 – Aleksander Ruckoj, rosyjski generał, polityk
• 1948
  • Ron Blair, amerykański basista zespołu Tom Petty and the Heartbreakers
  • Kenny Jones, angielski perkusista zespołów: The Small Faces, The Faces i The Who
• 1949 – Janusz Rewiński, polski aktor, satyryk
• 1952
  • Fatos Nano, albański polityk, premier Albanii
  • Mickey Rourke, amerykański aktor
• 1953 – Manuel Pellegrini, chilijski trener Realu Madryt
• 1954 – Tatiana Sosna-Sarno, polska aktorka
• 1956 – David Copperfield, amerykański iluzjonista
• 1957
  • Mark Diesen, amerykański szachista, mistrz międzynarodowy (zm. 2008)
  • Maria Gładkowska, polska aktorka
• 1958 – Jennifer Tilly, amerykańska aktorka
• 1959 – Marek Górnisiewicz, polski rysownik komiksowy (zm. 2006)
• 1960 – Danny John-Jules, brytyjski aktor, tancerz, piosenkarz
• 1962
  • Goran Perkovac, chorwacki piłkarz ręczny, mistrz olimpijski
  • Maciej Żak, polski reżyser filmowy
• 1963 – Richard Marx, amerykański wokalista
• 1965
  • Jacek Fabrowicz, polski operator filmowy
  • Karl-Heinz Riedle, niemiecki piłkarz, reprezentant Niemiec, mistrz świata
• 1966 – Denis Delić, serbski reżyser filmowy, aktor
• 1968
  • Marc Anthony, amerykański piosenkarz
  • Krzysztof Kuźniecow, polski hokeista, reprezentant Polski, uczestnik Igrzysk Olimpijskich
• 1969 – Roy Paci, sycylijski piosenkarz
• 1970 – Michał Milowicz, polski aktor, piosenkarz
• 1973 – Aleksander Winokurow, kazachski kolarz szosowy, wicemistrz olimpijski
• 1975 – Małgorzata Zawadzka, polska aktorka
• 1977 – John Mayer, amerykański wokalista, gitarzysta
• 1978
  • Piotr Gacek, polski siatkarz, reprezentant Polski
  • Michael Uhrmann, niemiecki skoczek narciarski, mistrz olimpijski, mistrz świata
• 1979 – Anna Gryszkówna, polska aktorka
• 1980
  • Jadel Gregório, brazylijski lekkoatleta, trójskoczek, wicemistrz świata
  • Andżelika Piechowiak, polska aktorka
  • Radoslav Zabavník, słowacki piłkarz, reprezentant Słowacji
• 1981 – Alexis Bledel, amerykańska aktorka
• 1983
  • Bou, japoński gitarzysta zespołu Antique Cafe
  • Kirsty Coventry, zimbabwejska pływaczka, mistrzyni olimpijska, mistrzyni świata
  • Anne Keothavong, brytyjska tenisistka
• 1984
  • Joanna Kaczor, polska siatkarka, reprezentantka Polski
  • Katie Melua, brytyjska piosenkarka pochodzenia gruzińskiego
  • Katarzyna Skorupa, polska siatkarka, reprezentantka Polski
  • Małgorzata Skorupa, polska siatkarka
• 1987 – Kyle Lafferty, północnoirlandzki piłkarz
• 1988 – Joanna Osyda , polska aktorka
• 1992 – Nick Jonas, członek zespołu Jonas Brothers

[edytuj] Zmarli

•   304 – Eufemia, święta, rzymska męczennica (ur. 289)
•   307 – Sewer II, cesarz rzymski (ur. ?)
•   655 – Marcin I, święty, papież (ur. ? )
• 1087 – Wiktor III, błogosławiony, papież (ur. ok. 1026)
• 1343 – Filip III, król Nawarry (ur. 1306)
• 1380 – Karol V Mądry, król Francji (ur. 1338)
• 1394 – Klemens VII, antypapież (ur. 1342)
• 1498 – Tomás de Torquemada, hiszpański duchowny katolicki, inkwizytor (ur. 1420)
• 1701 – Jakub II Stuart, król Anglii i Szkocji (ur. 1633)
• 1736 – Daniel Gabriel Fahrenheit, niemiecki fizyk (ur. 1686)
• 1744 – Michał Serwacy Wiśniowiecki, hetman wielki litewski, wojewoda wileński, kanclerz wielki litewski (ur. 1680)
• 1782 – Farinelli, włoski śpiewak operowy (sopran), kastrat (ur. 1705)
• 1803 – Nicolas Baudin, francuski podróżnik, odkrywca (ur. 1754)
• 1824 – Ludwik XVIII, król Francji (ur. 1755)
• 1825 – Franciszek Karpiński, polski poeta (ur. 1741)
• 1846 – Andrzej Kim Tae-gon, pierwszy ksiądz katolicki pochodzenia koreańskiego, męczennik, święty katolicki (ur. 1821)
• 1869 – Thomas Graham, angielski fizyk, autor prawa Grahama (ur. 1805)
• 1874 – Maksymilian Gierymski, polski malarz (ur. 1846)
• 1911 – Edward Whymper, brytyjski alpinista (ur. 1840)
• 1925
  • Leo Fall, austriacki kompozytor (ur. 1873)
  • Aleksander Friedmann, rosyjski matematyk, meteorolog, fizyk, kosmolog (ur. 1888)
• 1932 – Ronald Ross, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1857)
• 1936 – Jean-Baptiste Charcot, francuski lekarz, żeglarz, badacz obszarów polarnych (ur. 1867)
• 1939
  • Józef Kustroń, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca 21 Dywizji Piechoty Górskiej (ur. 1892)
  • Władysław Polesiński, polski lotnik, kapitan, założyciel Rycerskiego Zakonu Krzyża i Miecza (ur. 1906)
• 1944
  • Gustav Bauer, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (ur. 1870)
  • Antoni Szadkowski, polski komendant Polskiego Związku Wolności (ur. ?)
  • polegli w powstaniu warszawskim:
    • Włodzimierz Cegłowski, polski żołnierz AK, podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1921)
    • Lidia Daniszewska, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1923)
    • Alicja Gołod-Gołębiowska, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1922)
    • Jolanta Morońska, polska żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1927)
    • Zbigniew Ocepski, polski żołnierz AK, podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1921)
    • Bolesław Pawłowicz, polski prawnik, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1917)
    • Jerzy Pepłowski, polski harcmistrz, żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1924)
    • Eugeniusz Romański, polski żołnierz AK, kapitan, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1918)
    • Tadeusz Schiffers, polski podharcmistrz, żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1921)
• 1945 – John McCormack, irlandzki śpiewak operowy (tenor) (ur. 1884)
• 1954 – Wiesław Lisowski, polski architekt (ur. 1884)
• 1959 – Leopold Skwierczyński, polski aktor (ur. 1905)
• 1963 – Adam Chądzyński, polski inżynier, polityk, minister kolei (ur. 1882)
• 1965 – Fred Quimby, amerykański producent filmowy (ur. 1883)
• 1968 – Anna Podgórska, polska działaczka oświatowa i niepodległościowa, nauczycielka (ur. 1885)
• 1969 – Bożena Kurowska, polska aktorka (ur. 1937)
• 1977
  • Maria Callas, amerykańska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1923)
  • Marc Bolan, brytyjski wokalista zespołu T. Rex (ur. 1947)
• 1978 – Sylwester Kaliski, polski generał, fizyk, minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki (ur. 1925)
• 1979 – Giò Ponti, włoski architekt (ur. 1891)
• 1980 – Jean Piaget, szwajcarski psycholog, biolog, epistemolog (ur. 1896)
• 1985
  • Witold Wirpsza, polski pisarz, tłumacz (ur. 1918)
  • Jerzy Zdzisław Kędzierski, polski pisarz (ur. 1920)
• 1988
  • Stefan Zbigniew Różycki, polski geolog, geograf (ur. 1906)
  • Wiesław Lange, polski malarz, scenograf (ur. 1914)
• 1996 – Stefania Kornacka, polska aktorka (ur. 1900)
• 1998
  • Aleksandr Zguridi, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1904)
  • Andrzej Trzaskowski, polski pianista, dyrygent, kompozytor (ur. 1933)
• 1999 – (prawdopodobnie) Wiktar Hanczar, białoruski polityk, wicepremier Białorusi, zaginął bez wieści (ur. 1957)
• 2000 – Georgij Gongadze, ukraiński dziennikarz (ur. 1969)
• 2001
  • Samuel Arkoff, amerykański producent filmowy (ur. 1918)
  • Leonid Osyka, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1940)
• 2002 – François Xavier Nguyên Van Thuân, wietnamski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Ho Chi Minh (ur. 1928)
• 2003
  • Rafael Scharf, polski prawnik (ur. 1914)
  • Wanda Wertenstein, polska krytyk filmowa, reżyserka filmów dokumentalnych (ur. 1917)
• 2004 – Livio Maitan, włoski polityk, trockista (ur. 1923)
• 2005
  • Jerzy Sołtan, polski architekt, profesor Uniwersytetu Harvarda (ur. 1913)
  • Gordon Gould, amerykański fizyk, wynalazca lasera (ur. 1920)
  • Arkadiusz Gołaś, polski siatkarz, reprezentant Polski, olimpijczyk z Aten (ur. 1981)
• 2006
  • Hieronim Skurpski, polski malarz, rysownik (ur. 1914)
  • Robert Lewandowski, polski dziennikarz, działacz polonijny (ur. 1920)
  • Sten Andersson, szwedzki polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1923)
  • Zsuzsi Körmöczy, węgierska tenisistka (ur. 1924)
  • Anatol Lawina, polski działacz opozycji demokratycznej i podziemnej Solidarności (ur. 1940)
  • Rob Levin, amerykański programista, założyciel internetowej sieci IRC freenode (ur. 1955)
• 2007
  • Stanisław Biskupski, polski pisarz, korespondent wojenny (ur. 1917)
  • Robert Jordan, amerykański pisarz fantasy (ur. 1948)
• 2008 – Norman Whitfield, amerykański kompozytor, producent (ur. 1940)
• 2009 – Filip Nikolic, francuski piosenkarz, kompozytor, aktor (ur. 1974)

Przypisy

p • d • e Miesiące styczeń • luty • marzec • kwiecień • maj • czerwiec • lipiec • sierpień • wrzesień • październik • listopad • grudzień